پیاز، خواص پیاز، تاریخچه پیاز
پیاز یکی از قدیمیترین و پرمصرفترین سبزیجات جهان است که در تمام آشپزخانههای دنیا جایگاهی ثابت دارد. از طعمدهی به غذاها گرفته تا استفاده در طب سنتی، پیاز قرنهاست همراه انسان بوده و همچنان بهعنوان یکی از مواد اصلی در رژیم غذایی روزانه شناخته میشود.
پیاز از دیرباز در آشپزی و سنتهای غذایی مناطق مختلف جهان، از جمله ایران، کاربرد داشته است. کاربرد سنتی یا دارویی تاریخی یک گیاه، بهتنهایی اثباتکننده اثربخشی درمانی آن در پزشکی امروز نیست.
پیاز حاوی ترکیبات گوگردی و فلاونوئیدهایی مانند کوئرستین است. آثار آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی برخی ترکیبات آن در پژوهشها بررسی شدهاند؛ نتیجه آزمایشگاهی به معنی درمان بیماری با خوردن پیاز نیست.
پیاز مقداری ویتامین C، ویتامین B6، فولات و پتاسیم دارد؛ مقدار دریافت این مواد به اندازه وعده وابسته است. ویتامین C در ساخت طبیعی کلاژن و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد. کوئرستین، ویتامین یا ماده معدنی نیست؛ یک فلاونوئید گیاهی است و بررسی آن در آزمایشگاه به معنی اثر درمانی قطعی مصرف پیاز نیست.
پیازها در رنگها و طعمهای مختلفی وجود دارند که هرکدام ویژگی خاص خود را دارند:
• رایجترین نوع پیاز در آشپزی
• طعم تند و کاراملی پس از پخت
• مناسب برای غذاهای گرم مثل خورشتها و سوپها

• شدت تندی آن به رقم و شرایط پرورش وابسته است
• مناسب برای سالادها، سسها و غذاهای مکزیکی
• بهدلیل رنگ روشن، جلوه زیبایی در غذا ایجاد میکند

• رنگ قرمز یا بنفش؛ شدت طعم وابسته به رقم
• دارای آنتوسیانینها (رنگدانههای قرمز و بنفش)
• قابل استفاده برای مصرف خام در سالاد و ساندویچ

رنگ، رقم و شرایط تولید میتوانند با تفاوت ترکیبات گیاهی همراه باشند، اما رنگ بهتنهایی معیار برتری درمانی نیست:
• پیاز قرمز: قابل استفاده برای سالاد، ساندویچ، سس و تزئین غذا
• پیاز سفید: مناسب برای سسها، سوپها و غذاهای سبک
• پیاز زرد: مناسب برای تفت دادن، سرخ کردن و تهیه خورش و کباب
تندی و شیرینی پیاز فقط از رنگ آن مشخص نمیشود و به رقم و شرایط پرورش وابسته است. پیاز سفید، زرد و قرمز هرکدام میتوانند شدت طعم متفاوتی داشته باشند؛ کاربرد آشپزی را با توجه به طعم محصول و دستور غذا انتخاب کنید. نرمی بافت یا رنگ روشن بهتنهایی نشانه ملایمبودن نیست.
پیاز به غذاها طعم و عطر میدهد و میتواند بخشی از الگوی غذایی متنوع باشد. شناخت انواع پیاز و کاربرد درست آنها، انتخاب برای آشپزی را آسانتر میکند؛ هیچ رنگ پیاز بهتنهایی درمان بیماری نیست.



